Verslag vergadering Tweede Kamer commisie Open Source en Open Standaarden 12 december 2007

Daniel von Asmuth

De fraktiespecialisten van de belangrijkste partijen stellen vragen aan Staatssecretaris van Heemskerk over zijn aktieplan 'Nederland Open in verbinding', waar de bewindspersoon op reageert, gevolgd door een tweede vragenrondje en conclusie.

Aptroot (VVD)

Aptroot is het in grote lijnen eens met het plan van de Staatssecretaris: als het gaat om Open Standaarden: die zijn goed voor de gegevensuitwisseling tussen diverse diensten, maar genuanceerd over Open Source: als het minstens net zo goed dan wel, maar de overheid moet het produkt kiezen dat het beste is. (Hij verlaat de vergadering na deze verklaring)

Hessels (CDA)

Open Standaarden zijn goed om overheidsinformatie extern toegankelijk te maken. Het bedrijfsleven heeft er de afgelopen jaar voor gezorgd dat alle grote pakketten open bestandsformaten ondersteunen. Wat hem betreft is de Motie Vendrik eigenlijk al uitgevoerd.

Open Standaarden mogen van hem ook verplicht worden en de partij is voor voor ODF, maar dat geldt niet voor Open Source.

Van Dam (PvdA)

Van Dam is een stuk beter over het kabinetsplan te spreken. Hij legt de nadruk op meer marktwerking in de software markt. Open Standaarden moeten worden ingevoerd volgens het 'comply or explain' principe.

Hij vindt het plan nog te vrijblijvend: er is niet in uitgewerkt op welke manier het kabinet de uitvoering gaart controleren. Hij stelt voor om een Open Standaarden Brigade op te zetten en een meldpunt voor de burger.

Het kabinet zou ervoor moeten zorgen dat Open Source software een reele kans maakt bij aanbestedingen; voor maatwerksoftware zou een Open Source licentie zelfs verplicht moeten worden.

Gerkens (SP)

Gerkens (SP) wil Open Standaarden verplicht stellen. Zij is ook voorstander van Open Source en benadrukt dat de beschikbaarheid van broncode geen veiligheidsrisico vormt, maar beveiliging eerder bevordert.

Zij stelt voor om de organisatie OSOSS niet op te heffen, maar door te laten gaan als OSS Programmabureau. Ze eist dat ook in het Onderwijs aandacht aan Open Source moet worden besteed.

Verder vraagt ze de Staatssecretaris maatregelen te treffen tegen koppelverkoop van PCs en Windows software: Bij gelijke geschiktheid zou de overheid Open Source moeten kopen.

Halsema (GL)

Halsema is tevreden met het kabinetsplan, maar twijfelt nog aan de stevigheid van de implementatie; er zijn geen sancties voor overheidsorganen die de richtlijnen niet uitvoeren.

GroenLinks wil de keuzevrijheid van de burger garanderen, bijvoorbeeld het recht om geld voor je Windows licentie terug te krijgen.

Van Heemskerk (PvdA)

Staatssecretaris Heemskerk (PvdA) verdedigt het plan en beantwoordt de vragen. Hij constateerd dat de bewustwording de afgelopen jaren is toegenomen en ook de markt is meegegroeid.

De controle op de uitvoering is o.a. de taak van de Tweede Kamer en de Gemeenteraden. Komend voorjaar komt er een rapportage over de voortgang, waarin ook een hoofdstuk over Open Source in het Onderwijs.

Hij vindt de suggestie van een Open Source Brigade een goed idee. Er komt een ambtelijk projektbureau als opvolger van OSOSS. Er komt ook een voorlichtingscampagne, maar het budget ligt nog niet vast.

Het kabinet gaat 'vrij stevig' vasthouden aan de invoer van Open Standaarden volgens 'comply or explain', maar bezit geen dwangmiddelen. De Premier is wel bevoegd om dit op te leggen met een officiele aanwijzing. De Staatssecretaris gaat uit van vrijwillige medewerking en wil op dit moment geen wetgeving opleggen.

Het Rijk gaat aan de slag met de invoering van het ODF formaat. Hij merkt op dat de Tweede Kamer zelf nog niet zover is. Binnenlandse Zaken vindt dit formaat betrouwbaar genoeg om nu al in te voeren naast .Doc en PDF.
[ het OOXML formaat is deze ochtend niet genoemd geworden ]

Het Rijk zal bij aanbestedingen bij gelijke geschiktheid de voorkeur geven aan Open Source.

Voor vragen over marktwerking en koppelverkoop is niet het kabinet, maar de NMA verantwoordelijk. Het ligt ook meer op het terrein van Euro-commissaris Kroes. Hij zal de NMA vragen om een softwaremarkt analyse te laten maken, maar kan de NMA niet dwingen.

Hessels (CDA)

In de tweede termijn meent Hessels dat Open Source een ongedefinieerd begrip is en dat iets dat gratis is, vast niet zo goed is als een professioneel produkt.

Hij vreest dat als de overheid koppelverkoop van PCs en Windows gaat verbieden, de consument straks meer geld kwijt is voor een losse Windows licentie.

Gerkens (SP)

Gerkens interumpeert dat de consument recht heeft op vrije keuze.

Van Dam (PvdA)

De PvdA verzoekt haar Staatssecretaris alvast een wetsvoorstel voor te bereiden voor het geval dat vrijwillige medewerking uitblijft. Ze wil meer nadruk op OSS voor maatwerksoftware.

Gerkens (SP)

Gerkens vindt dat het Projektbureau ook doorzettingsmacht moet hebben. Ze stelt dat nieuwe standaarden 'backwards compatibel' moeten zijn met de reeds aangenomen standaarden.

Halsema (GL)

Halsema wil controle op de uitvoering, maar nog geen wet.

Van Heemskerk (PvdA)

Daarop reageert de Staatssecretaris dat het Rijk de handel niet kan dwingen PCs zonder Windows te leveren.

Overheden moeten voortaan het intellectueel eigendom krijgen over de software die ze laten maken. De opdrachtgevende instantie moet de afweging maken welke aanbieder het meest geschikt is, niet het Projektbureau.

Daarna vat de voorzitter de conclusies samen en sluit de vergadering.